Audio basics voor IT-professionals

Communicatie via spraak loopt spaak als het geluid niet goed verstaanbaar is. Van directiekamer tot trainingscentrum en vergaderen op afstand, slecht geluid op de werkvloer is de oorzaak van veel klachten en frustraties. Hierbij zijn falende apparatuur en gebruikersfouten nog relatief makkelijk op te lossen. Een dof en onduidelijk geluid is voor IT-verantwoordelijken echter een veel groter probleem.

Laten we beginnen door te definiëren wat we bedoelen met “goed geluid” tijdens teleconferenties en vergaderingen. Intuïtief zou je denken dat hierbij een WYSIWYG-aanpak (what you see is what you get) volstaat. Want een nauwkeurige registratie en reproductie van de spraak van medewerkers lijkt ons genoeg, toch?

Helaas niet.

Goed geluid op het werk versus goede live-muziek

Wat bepaalt dat iets een goed geluid is, hangt af van de situatie en van de context. Zo stellen muziek en spraak zeer verschillende eisen. Bij muziek draait een goed geluid om de natuurgetrouwe weergave ervan, maar bij spraak gaat het om de mate waarin we iemand goed kunnen horen, ofwel de spraakverstaanbaarheid. Geluidsinstallaties die zich specifiek op één van deze twee toepassingen richten, hebben vaak problemen met de andere.

In een zakelijke omgeving is de spraakverstaanbaarheid veelal bedrijfskritisch. Wanneer luisteraars en sprekers elkaar niet begrijpen, verlopen vergaderingen en teleconferenties niet doeltreffend en efficiënt.

We hebben allemaal wel eens meegemaakt dat we iemand niet goed verstaan. Vaak gaat het daarbij om gesprekken in een lawaaiige omgeving, een druk restaurant bijvoorbeeld met achtergrondmuziek, of in een ruimte met hoge plafonds, veel galm en harde muren zoals een kerk. Ook veel vergader- en conferentieruimten kennen reflecterende oppervlakken, zoals ramen, betonnen muren en presentatieborden, die galm veroorzaken en de verstaanbaarheid verminderen. Daarnaast zijn ongewenste achtergrondgeluiden vaak een probleem.

Spraakverstaanbaarheid — de mate waarin de toehoorder de spreker goed kan horen— vereist dat het directe geluid in de vorm van het gesproken woord, zowel alle ongewenste achtergrondgeluiden (airco, beamer, enz.) als het gereflecteerde geluid (galm) overstemt. Het goede nieuws is, dat kennis over optimaal gebruik van de systeemcomponenten, zoals de microfoons, veel verschil kan maken.

Basiskennis conferentiemicrofoons

Laten we eens één van de meest lastige situaties onder de loep nemen: videoconferenties waarbij het geluid in de ene ruimte hoorbaar moet zijn voor de deelnemers op afstand. De meeste teleconferentiesystemen – of deze nu slechts één microfoon en een computer gebruiken zoals Skype For Business, Webex, of LinkedIn, of een multi-inputsysteem om verschillende locaties met elkaar te verbinden – gebruiken een digitale audiocodec en een externe digitale signaalverwerker (DSP) met akoestische echo-onderdrukking (AEC) om de communicatie soepel te laten verlopen. Zelfs mét al deze maatregelen blijven teleconferentiesystemen nog steeds gevoelig voor verstoringen door achtergrondgeluiden en galm.

Controleer bij aanvang van een teleconferentie altijd of de deelnemers op afstand u goed kunnen horen. Als het geluid grosso modo te hol, te dof of onduidelijk klinkt, dan zijn ongewenste bijgeluiden vaak het probleem. Gelukkig zijn er maatregelen die u kunt nemen om dit te verbeteren.

Kritieke afstand

Ten eerste is daar de kritieke afstand. Dit is de afstand tussen de geluidsbron en de microfoon waarbij het directe geluid (de spreker) en het achtergrondgeluid even hard klinken. Voor een goede verstaanbaarheid is het essentieel dat sprekers zich veel dichter bij de microfoon bevinden dan de kritieke afstand. Hoe meer ongewenst achtergrondgeluid er is in een ruimte, hoe kleiner de kritieke afstand.

Unidirectionele richtingskarakteristiek

Eén van de meest effectieve manieren om minder omgevingsgeluid op te pikken, is het gebruik van microfoons met een unidirectionele richtingskarakteristiek. Cardioïde (nier) en supercardioïde (supernier) zijn voorbeelden van unidirectionele karakteristieken. Dergelijke microfoons zijn gevoeliger voor geluid van voren en minder gevoelig voor geluiden van achteren.

Praat maar eens van voren in een unidirectionele microfoon en draai hem dan langzaam opzij tot hij 180 graden is gedraaid; als het goed is klinkt je stem dan steeds zwakker. Dat hoort zo. Goed gerichte unidirectionele microfoons pikken minder reflecties op en minder geluid uit de omgeving van bijvoorbeeld laptops, beamers en ventilatoren. De vuistregel is: Gebruik in ruimten met een moeilijke akoestiek altijd richtingsgevoelige microfoons. Geen omnidirectionele microfoons.

richtingskarakteristiek

Welk model microfoon

Na de keuze van de richtingskarakteristiek, kiest u het model microfoon dat het meest effectief is. Voor optimale verstaanbaarheid plaatst u de microfoon zo dicht mogelijk bij de mond van de spreker. Earset- en headsetmicrofoons zijn ideaal voor dit doel, maar sommige mensen dragen ze niet graag. Het alternatief is een lavalier- of reversmicrofoon die aan de kleding is bevestigd. Helaas willen de meeste mensen liever niet aan hun microfoon vastzitten, wat begrijpelijk is.

Dan komen we vanzelf uit bij de tafelmicrofoons. Dat zijn doorgaans onopvallende grensvlakmicrofoons als de MX395 of zwanenhalsmicrofoons als de MX405 en MX412. Zwanenhalsmicrofoons (met een cardioïde of supercardioïde richtingskarakteristiek) hebben als voordeel boven grensvlakmicrofoons dat ze zich dichter bij de spreker bevinden en verder weg van storingsbronnen op tafel, zoals ritselend papier. Zorg dat platte grensvlakmicrofoons die op tafel zijn geplaatst niet worden geblokkeerd door laptops en documenten, en herinner de deelnemers eraan om goed aan te schuiven aan tafel.

 

MX415 zwanenhalsmicrofoons

MX415 zwanenhalsmicrofoons

 

MX395 onopvallende grensvlakmicrofoons, permanent geïnstalleerd

MX395 onopvallende grensvlakmicrofoons, permanent geïnstalleerd

 

De uitdaging van het systeemontwerp zit hem in het maximaliseren van het directe geluid en het minimaliseren van ongewenste reflecties en omgevingsgeluiden. Een goede basiskennis over soorten microfoons en hun richtingskarakteristieken helpt u de geluidskwaliteit in bestaande systemen te verbeteren. Lees voor meer informatie over dit onderwerp onze gratis publicatie Shure Audio Systems Guide for Meetings & Conferences.

Voordelen van draadloze conferentiemicrofoons

Draadloze systemen zijn duurder, maar bieden grote voordelen. De ruimte ziet er opgeruimder uit en niemand zit meer aan kabels vast. Ze vormen bovendien een handige oplossing op plaatsen waar kabels niet makkelijk zijn weg te werken. Daarnaast worden veel maatwerksystemen gebruiksklaar opgeleverd, zo vinden ze bijvoorbeeld zelf de beschikbare frequenties en worden ze geleverd met oplaadsystemen die de levensduurkosten verlagen.

Microflex Wireless-zenders in het oplaadstation

Microflex Wireless-zenders in het oplaadstation

Draadloze systemen als Shure Microflex® Wireless zijn leverbaar met compacte bodypackzenders voor headset- en lavaliermicrofoons, die veel meer direct geluid oppikken door de microfoon dichter bij de geluidsbron te brengen. Veel tafelmodellen zwanenhals- en grensvlakmicrofoons zijn nu ook in een draadloze uitvoering leverbaar, voor extra flexibiliteit in de tafelschikking.

Een groot voordeel van moderne draadloze systemen is hun netwerkfunctionaliteit. Shure Microflex Wireless-systemen maken gebruik van het Audinate Dante netwerkprotocol dat ook over bedrijfsnetwerken werkt.

Het enige nadeel is dat wél de accu’s moeten worden opgeladen. Aan het einde van de vergadering mogen deelnemers niet te vergeten hun zenders in het oplaadstation terug te plaatsen. Dat is een kleine prijs om te betalen voor het gemak en de geluidskwaliteit van draadloze microfoons, maar wel iets om rekening mee te houden.

Nieuwe tafel- en plafondmicrofoonmodules

Eén van de grootste uitdagingen bij geluid in de zakelijke omgeving, is de algemene wens om technologie zo min mogelijk zichtbaar te laten zijn. Iets dat in het bijzonder geldt voor microfoons. Veel organisaties willen dat hun technologische hulpmiddelen effectief, transparant en liefst onzichtbaar zijn. Dat betekent dat veel van de eerder genoemde microfoonsystemen afvallen.

MXA910 Ceiling Array Microfoon

MXA910 Ceiling Array Microfoon

MXA310 Table Array Microfoon

MXA310 Table Array Microfoon

 

Gelukkig is er nieuwe technologie in de vorm van Microflex® Advance om een oplossing te bieden. Welkom in de wereld van microfoonmodules!

Microfoon arrays combineren verschillende interne microfoonelementen met intelligente DSP-signaalverwerking en bediening via een browser om de richtingskarakteristiek te kiezen en te sturen. Een extra voordeel is, dat het onopvallende tafel- en plafondmodules zijn die de esthetische uitstraling van de ruimte niet aantasten.

Shure introduceerde twee van dergelijke producten op InfoComm 2016, beide geschikt voor Dante-netwerken via standaard ethernetkabels: de MXA310-tafel array en MXA910-plafond array. Deze modules leveren een betere verstaanbaarheid door de opnamekarakteristiek van de microfoon softwarematig te “richten”. Op die manier is een veelheid aan tafelschikkingen te accommoderen.

MXA910 Plafond Array

De MXA310 ziet eruit als een afgeplatte schijf. Hij beschikt over vier stuurbare richtings­karakteristieken, waaronder een unieke, nieuwe toroïdale richtingskarakteristiek die geluid oppikt van iedereen die om de tafel zit. Het slimme van deze ringvormige toroïdale karakteristiek is, dat het alle geluid van boven elimineert en de verstaanbaarheid van de deelnemers aan het overleg optimaliseert. De MXA310 vermindert tevens akoestische echo’s tijdens teleconferenties, en dat maakt hem zeer geschikt voor single-channel systemen als Webex en Skype.

MXA310 toroïdale richtingskarakteristiek

MXA310 toroïdale richtingskarakteristiek

De MXA910 betekent een grote doorbraak in plafondmicrofoontechnologie. Tot nu toe leverden plafondmicrofoons altijd een slechte verstaanbaarheid vanwege de afstand tot de spreker. De MXA910 lost dat probleem op door meer dan 100 microfoonelementen en krachtige digitale signaalverwerking te gebruiken om met Steerable Coverage alle deelnemers aan het gesprek op te pikken, ongeacht waar ze zitten, zonder last te hebben van het geritsel van papier op tafel. De MXA910 zit in een handige behuizing bedoeld voor plaatsing in een standaard systeemplafond. Desgewenst kunt u hem ook aan het plafond ophangen. Op beide posities levert hij een goede en onopvallende geluidsregistratie in zakelijke omgevingen zonder de esthetiek van de ruimte aan te tasten.

Nog een How-To voor geluid op de werkvloer

Vandaag de dag zijn het veelal de IT-professionals die verantwoordelijk zijn voor audio- en videoinstallaties in de zakelijke omgeving. De nieuwste technologie biedt inderdaad uitstekende oplossingen voor zakelijk overleg in een veelheid aan ruimten, waaronder kleine overlegruimten, grote vergader- en conferentiezalen, directiekamers en auditoriums. Dat neemt echter niet weg dat ook operators van audiovisuele systemen in de praktijk van alledag baat hebben bij kennis over de microfoonkeuze en de plaatsing van systemen om klachten over dof en slecht verstaanbaar geluid te tackelen, ook bij bestaande installaties. Onze gratis publicatie Shure Audio Systems Guide for Meeting & Conferences bevat kennis die u op het werk een voorsprong geeft in het leveren van goed verstaanbaar geluid met behulp van gebruiksvriendelijke systemen.

Advertisements

One comment

  • Die plafond module is geweldig!
    Alleen de titel van het artikel is wat apart. Ik zou kiezen: minimale kennis voor it-ers die av problemen moeten oplossen.
    Maar haal er vooral een av-prof bij, want hoe geweldig de spullen van Shure ook zijn, zonder gedegen av-kennis kan je als it-er nog aardig er mee in de problemen komen, voorzichtig gezegd.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s